1. เครื่องคิดเลขยักษ์ (คอมพิวเตอร์รุ่นแรก)
ลองจินตนาการถึงเครื่องคิดเลขที่มีขนาดเท่าห้องใหญ่ ๆ นั่นแหละคือหน้าตาของคอมพิวเตอร์เครื่องแรก ๆ แทนที่จะใช้ไมโครชิปจิ๋วแบบที่เรามีทุกวันนี้ พวกมันใช้หลอดแก้วเปราะบางนับพัน ๆ หลอดที่เรียกว่า ‘หลอดอิเล็กทรอน’
เครื่องรุ่นแรก ๆ เหล่านี้ไม่มีแป้นพิมพ์หรือหน้าจอ ผู้คน ‘คุย’ กับมันโดยการใส่แผ่นการ์ดกระดาษแข็งที่เจาะรูเข้าไป ใช้มันกันส่วนใหญ่ในหมู่นักวิทยาศาสตร์และกองทัพเพื่อแก้โจทย์คณิตศาสตร์ขนาดมหึมา เช่น การคำนวณเส้นทางการบินของจรวด
2. สมองและความจำ (พีซีทำงานอย่างไร)
กาลเวลาผ่านไป นักวิทยาศาสตร์ได้ประดิษฐ์ ‘ไมโครชิป’ – ย่อพลังการประมวลผลทั้งห้องให้เหลืออยู่ในแผ่นสี่เหลี่ยมซิลิคอนเล็ก ๆ นั่นทำให้คอมพิวเตอร์มีขนาดเล็กพอจะวางบนโต๊ะได้ และเกิดเป็นคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC)
เพื่อให้เข้าใจว่าพีซีสมัยใหม่ทำงานอย่างไร ให้ลองนึกภาพครัวในร้านอาหารดู:
• หน่วยประมวลผลกลาง (CPU) คือ เชฟใหญ่ เป็นคนทำการ “ปรุง” และคิดคำนวณทุกอย่าง
• หน่วยความจำ (RAM) คือ เคาน์เตอร์ครัว เป็นที่ที่เชฟวางวัตถุดิบที่ต้องใช้ในตอนนี้ มันเร็วแต่มีพื้นที่น้อย เมื่อปิดคอมพิวเตอร์ เคาน์เตอร์ก็จะถูกเก็บกวาดโล่งหมด
• ฮาร์ดดิสก์ (ที่เก็บข้อมูล) คือ ห้องเก็บของ แหล่งเก็บไฟล์และโปรแกรมทั้งหมดของคุณอย่างถาวร แม้ตอนที่ไฟดับก็ตาม มันมีขนาดใหญ่มาก แต่ใช้เวลานานกว่าจะหยิบของออกมาได้
3. เชื่อมโยงจุดต่าง ๆ เข้าด้วยกัน (อินเทอร์เน็ต)
การมีคอมพิวเตอร์อยู่บนโต๊ะนั้นยอดเยี่ยมมาก แต่ถ้าคอมพิวเตอร์ของคุณอยากคุยกับคอมพิวเตอร์อีกเครื่องที่อยู่อีกฟากหนึ่งของโลกล่ะ? นั่นแหละคือเหตุผลที่อินเทอร์เน็ตถือกำเนิดขึ้น
อินเทอร์เน็ตก็คือระบบไปรษณีย์ขนาดยักษ์ที่มองไม่เห็น แทนที่จะใช้สายส่งจดหมายแบบจับต้องได้ มันใช้สายไฟ เส้นใยแก้วนำแสง และคลื่นวิทยุในการส่ง ‘แพ็กเก็ต’ หรือห่อข้อมูลขนาดเล็ก ๆ
อุปกรณ์ทุกชิ้นที่เชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต (เช่น โทรศัพท์ โน้ตบุ๊ก เซิร์ฟเวอร์) จะมี ‘ที่อยู่ IP’ ของตัวเอง เหมือนกับที่บ้านคุณมีที่อยู่ให้บุรุษไปรษณีย์รู้ว่าต้องส่งจดหมายไปไหน คอมพิวเตอร์ก็ใช้ที่อยู่ IP เพื่อให้ข้อมูลรู้แน่ชัดว่าต้องไปที่ใด
4. เว็บ (เราดูหน้าเว็บกันอย่างไร)
หลายคนคิดว่าอินเทอร์เน็ตกับเวิลด์ไวด์เว็บ (เว็บ) คือสิ่งเดียวกัน แต่จริง ๆ แล้วไม่ใช่! อินเทอร์เน็ตคือเครือข่ายสายเคเบิลและคอมพิวเตอร์ทางกายภาพ ส่วน ‘เว็บ’ คือชุดของหน้าเว็บและข้อมูลที่ทำงานอยู่บนเครือข่ายนั้น
ลองนึกภาพอินเทอร์เน็ตเป็นเครือข่ายถนน และเว็บเป็นร้านค้าและอาคารที่ตั้งอยู่เรียงรายตามถนนเหล่านั้น
เมื่อคุณพิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์ลงในเบราว์เซอร์ (อย่างเช่น Chrome หรือ Safari) เบราว์เซอร์ของคุณจะทำหน้าที่เป็นล่าม มันจะร้องขอหน้าเว็บจากคอมพิวเตอร์ทรงพลังที่อยู่ไกลออกไปซึ่งเรียกว่า ‘เซิร์ฟเวอร์’ เซิร์ฟเวอร์จะส่งโค้ดดิบกลับมา แล้วเบราว์เซอร์ของคุณจะแปลงโค้ดนั้นให้กลายเป็นข้อความสวย ๆ รูปภาพ และปุ่มต่าง ๆ ที่คุณเห็นบนหน้าจอ